ja_mageia

Historie

Uit onderzoek van de heer G.J. Eshuis welke in 1976 is gepubliceerd bleek dat Hoge Hexel al in ongeveer het jaar 2000 v. Chr. werd bewoond. Sporen hiervan zijn nog te vinden rondom de Vossenbos.

De marke Hoge Hexel lag aan de weg die de verbinding vormde tussen de twee Hanze steden Deventer en Hamburg. De marke Hoge Hexel was eeuwenlang een zelfstandige marke en is pas later, op 12 augustus 1654, samengevoegd met de marke Wierden. Als zodanig werden zij de dubbele marke Wierden en Hoge Hexel. Het erfmarkerichterschap van de marke werd verkocht en kwam in handen van de familie van Rechteren Limpurg. Het berustte op de Hof te Hexel, het zogenaamde erve Mensink.Wij kunnen deze nu situeren aan de nieuwe schoolweg. Het zeer oude markeboek met oorkonden uit de 15e eeuw is uitelkaar gescheurd en verdeeld over het huisarchief Almelo.

Hoge halsgerecht in Hoge Hexel

In de buurschap Hoge Hexel bevond zich op de grens tussen Salland en Twente het hoge halsgerecht van Twente. Op de Middelhaar liep de bisschopsdijk van Ommen en Daarle naar Twente. Over het zogenaamde olde zwarte dijkje kwam men via de Galgenhaar Twente binnen. Op de daar gelegen Galgenbelt zijn nog restanten te zien, van waar eertijds de galg heeft gestaan. Deze plek waar mensen werden terechtgesteld was volgens de mondelinge geschiedenis omgeven door heide, waarbij het stuk grond door twee ondiepe sloten was afgebakend, naar schatting vijftig meter lang en vier meter breed. De voorste greppel was iets korter dan degene die verder van de weg gelegen was, zodat deze strook 'gehegene' grond aan beide einden een ietwat schuin liggende opgang had. In het midden van deze wal in de heide waren ondanks de heidebegroeiing nog duidelijk sporen te zien van vroegere graverij. Oorkonden en getuigenverklaringen uit de 15e eeuw in het Huisarchief Almelo spreken over het oude hoge halsgerecht van het landgericht Twente op de grens tussen Hoge Hexel en Daarle, waarbij de boeren van de marke Hekzeloe verplicht werden gesteld het Gerecht en de Sweepsgalge te onderhouden.

Hoge Hexel kan bogen op een eeuwenoude geschiedenis ingepast in een landelijke omgeving. Met trots mag men zeggen: "Hoge Hexel, machtig mooi, toen en nu".